मेक इन इंडिया साठी इलेक्ट्रोनिक्स

आपल्या सर्वांनाच हे माहिती आहे कि आता ते राज्य गेले आहे आणि आत्ताचे आपणच निर्माण केलेले हे नवे कोरे राज्य आले आहे. आणि या नव्याराज्याचा मंत्र, जो खरा तर खूप जुना स्वातंत्र्य पूर्व काळापासूनचा विदेशी मालाच्या होळीतून निर्माण झालेला, जो गेली अनेक वर्ष विस्मृतीतगेलेला होता, परंतु आजही अत्यावश्यक असा कालातीत मंत्र आहे, आणि तो आहे मेक इन इंडिया.

आपल्याला हे कदाचित माहिती नसेल परंतु हे सत्य आहे की गेल्या अनेक वर्षांपासून भारताच्या एकूण आयाती पैकी पेट्रोलियम उत्पादनानंतरदुसरा क्रमांक हा इलेक्ट्रोनिक वस्तू व सल्लग्न सेवांचा आहे. आपल्या देशामध्ये प्रचंड बुद्धिमत्ता व साधनसंपत्ती असूनही केवळ राजकीयइच्छाशक्तीचा अभाव, चुकीच्या समजुती व त्यानुसार झालेली चुकीची धोरणे व त्यांचे नियोजन, विदेशी वस्तूंचेच उदात्तीकरण व त्यामुळे निर्माणझालेले त्याचे आकर्षण व त्याची प्रतिष्ठा, ह्यालाच दुर्दैव म्हणावे लागेल. ह्यामुळे आजही आपण मोठ्या प्रमाणात,  अल्प ते प्रगत तंत्रज्ञानअसलेल्या अनेक उत्पादने व सेवांच्या बाबतीत विदेशी कंपन्यांवर अवलंबून आहोत ज्याची परिणती म्हणून आपण आपले अमुल्य विदेशी चलन खर्चीघालत आहोत. उदा. अनेक घरगुती / औद्योगिक उत्पादने, त्यांचे सुटे भाग (मोबाईल – तंत्रज्ञान अमेरिकन (ब्रेन ड्रेन), उत्पादन – चीन, तैवानइ.), LED च्या माळा, Defence ला लागणारी अनेक उत्पादने, अनेक प्रकारचे raw मटेरीअल. उदा. हजारो इलेक्ट्रोनिक components , IC’s, सर्व प्रकारचे SMD components, Copper Clad, सोल्डर मेटल इ.

मेक इन इंडिया चळवळ भारतातील रोजगार निर्मिती वाढीला नक्कीच पूरक आहे. ज्याचे स्वागतच आहे, पण हा विचार करायची गरज आहे कीआपल्याला स्वस्त निर्मिती करणारा दुसरा चीन बनायचं आहे, की स्वतःची निर्मिती व ओळख निर्माण करणारे राष्ट्र बनायचे आहे. आपले राष्ट्रम्हणजे केवळ त्याच्या चतु : सीमा नसून, त्यातील १२५ कोटी लोक व त्यांची संस्कृती आहे. आपल्याकडे १२५ कोटींचे सामर्थ्य आहे ज्यातूनअशी एकही गोष्ट नाही की जी आपण भारतात बनवू शकणार नाही. आपल्या समोर असे एक उदाहरण (product) आहे की जे भारतीयबुद्धिमत्तेचा एक अप्रतिम नमुना आहे, त्याचे निकाल आपल्याला माहीतच आहेत. ते म्हणजे आपल्या इस्रो ने बनवलेले मंगलयान. नासा ला एखादाउपग्रह बनवायला जो खर्च येतो त्याच्या एक पंचमौंश किमतीत मंगलयान तयार झाले, एक KM अंतर कापायला येणारा मंगलयानाचा खर्च हाएक KM अंतर कापायला रिक्षा ला लागणाऱ्या खर्चापेक्षाही कमी आहे. म्हणजे आपल्याकडे सामर्थ्य नक्किच आहे. जर आपण मंगलयान करूशकतो तर आपण काहीही करू शकतो, हे नव्याने सिद्ध करायची गरज नाही. आता गरज आहे ती स्वत:ला सर्व बाबतीत स्वयंपूर्ण बनवण्याची.

मेक इन इंडिया प्रमाणेच मेड इन इंडिया, सारखी चळवळ उभी राहण्याची गरज आहे. भारतात उद्योजकता वाढीस लागण्याची गरज आहे. वत्याप्रमाणे आपल्याला आपली धोरणे त्वरेने बदलली व आखली पाहिजेत, एखादा उद्योग सुरु करताना येणाऱ्या अडचणींचा विचार करून, त्याआपल्याला कश्या दूर करता येतील यावर काम केले पाहिजे. बँकांनी एखाद्या व्यावसायिकाला त्वरित लोन कसे उपलब्ध करून देत येईल यावरकाम केले पाहिजे. विविध सरकारी परवानग्या मिळवताना लागणारा वेळ कमी करण्याच्या दिशेने प्रयत्न केले पाहिजेत.

नवनवीन कल्पना लढवून, गरज ओळखून उत्पादने तयार करण्याची गरज आहे. प्रत्येक आयात होणारे उत्पादन /वस्तूची आपण प्रतीअभियांत्रिकी (Reverse Engineering) करून त्यात value addition करून त्याचे भारतीयीकरण करण्याची गरजआहे. वर्षानुवर्षांच्या चुकीच्या धोरणांमुळे व अनेक वस्तूंच्या अनुपलब्धतेमुळे अनेक प्रक्रियांमध्ये वाया गेलेले / जात असलेले असंख्यनिरर्थक man hours आता वाचवण्याची गरज आहे. या कार्यात embedded इलेक्ट्रोनिक्स तंत्रज्ञानाचा अधिकाधिक वापर केलापाहिजे. ह्या दिशेने जर आपण आपली धोरणे बदलली व निर्णायक प्रयत्न केले तर त्यातून होणारी प्रगती ही चिरकाळ टिकेल व वाढेल यात शंकानाही.

राजेंद्र फाटक

इनहाउस  इलेक्ट्रोनिक्स

2 thoughts on “मेक इन इंडिया साठी इलेक्ट्रोनिक्स

  1. खरंच खुप छान वाटलं.!! खुप दिवसापासुन मला वाटत होत की असं काही माध्यम असाव जिथं आपल्या मराठी भाषिकांना नविन तंत्रज्ञानाबद्दल माहीती मिळावी ती पण मराठी भाषेतुन. Techmarathi हा उपक्रम राबवला याबद्दल तुमचे आभार..!!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *