लिनक्स (Linux) विषयी थोडेसे

हा पुर्वप्रकाशीत लेख, प्रसाद मेहेंदळे ह्यांनी लिहिला असुन तो येथे उपलब्ध आहे, टेक मराठीच्या वाचकांसाठी तो येथे पुनःप्रकाशीत करत आहोत.

उबंटू लिनक्स हा, लिनक्स या कार्यकारी प्रणालीचा (operating system) एक पर्याय  आहे. या लेखात
लिनक्स आणि मुक्त प्रणालींविषयी जास्त माहिती देत आहे.

लिनक्स ही काही केवळ एक संगणक प्रणाली नाही. ती एका जागतिक चळवळीचा
महत्वाचा भाग आहे. सारे जग एकाच अर्थधर्माचे पालन करत असताना, संगणक हा
त्यातला महत्वाचा घटक बनला आहे हे सगळ्यांनाच मान्य आहे. या
अतिमहत्वाच्या घटकावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी वाटेल ते करण्याची तयारी
असणाऱ्या सॉफ्टवेअर कंपन्यांनीही धसका घ्यावा असे तत्वज्ञान लिनक्स मागे
आहे.

लिनक्स लोगो
लिनक्स लोगो

ज्यावेळी संगणक क्षेत्रात घडवल्या जाणाऱ्या प्रत्येक निर्मितीची केवळ
दामदुप्पटच नव्हे तर कैक पट वसुली करण्याची पद्धत होती, त्यावेळी मुळच्या
फिनलंडच्या आणि नंतर अमेरिकास्थित लिनस टोरवाल्ड्स या संगणक तज्ञाने
मोठ्या संगणकावर वापरल्या जाणाऱ्या युनिक्स या कार्यप्रणाली सारखी
ताकदवान आणि तिच्याशी नाते सांगणारी नवी प्रणाली व्यक्तिगत संगणकांसाठी
लिहिली…. खरे तर त्याचा गाभा तयार केला. आणि इंटरनेट वरून तो इतरांसाठी
खुला केला. जगभर पसरलेल्या संगणक तज्ञांना तो आवडला. नंतर त्यांनी त्या
गाभ्यावर अवलंबून अशी कार्यकारी प्रणाली जन्माला घातली. वाढवली. आता या
बाळाने चांगलेच बाळसे धरले आहे.

त्याही आधी रिचर्ड एम्. स्टॉलमन या संगणकतज्ञाने असा विचार मांडला की
प्रत्येक संगणक प्रणाली मुक्त असायलाच हवी. हा विचार त्याने मग त्याच्या
फ्री सॉफ्टवेअर फौंडेशन या संस्थेमार्फत जगभर पसरवला. या विचारांमधील मूळ
तत्व असे की प्रत्येक प्रणाली व त्यातील प्रोग्राम्स सर्वांना
वाचण्यासाठी, कॉपी करण्यासाठी , वापरण्यासाठी आणि बदल करून सुधारणा
करण्यासाठी खुले असायलाच हवेत. हा खुलेपणा-स्वातंत्र्य ‘ फ्री ‘ या
शब्दात अभिप्रेत आहे.

तलवारी पेक्षा तराजू बरा या न्यायाने नवनिर्मिती, उत्पादन व विक्री याचा
वापर इतरांवर ताबा मिळवण्यासाठी करण्याचे तंत्र, यंत्रसंस्कृतीने रुजविले
आणि बाजाराचे रूपांतर रणांगणात केले. अशा काळात उत्पादनाच्या
वापरकर्त्याला ते उत्पादन बनवण्याची प्रक्रिया सांगून टाकून, त्याची
इच्छा आणि कुवत असेल तर त्या उत्पादनात बदल, सुधारणा करण्याचे
स्वातंत्ऱ्य देणारे हे तत्वज्ञान स्टॉलमन यांनी मांडले. ज्या बाजारात
एखादी वस्तू विकताना किंवा विकण्यासाठी दुसरी वस्तू फ्री म्हणजे फुकट
देणारी फसवी युक्ती वापरली गेली, तिथेच फ्री या शब्दाचा दुसरा अर्थ –
स्वातंत्र्य , निदान संगणकाच्या क्षेत्रात तरी प्रत्यक्षात आला आहे.

लिनक्स ही फ्री ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे. पण याचा नेमका अर्थ काय हे नीट
समजून घेऊया. त्यासाठी संगणकीय क्षेत्रातल्या काही पारिभाषिक संज्ञांचा
परीचय करून घ्यावा लागेल.

संगणक म्हणजे आपल्या समोर दिसणारा पडदा, कीबोर्ड, माऊस आणि त्याचा मेंदू.
या मेंदूला मायक्रो प्रोसेसर म्हणतात. संगणकाच्या विविध भागांशी आणि
वापरणाऱ्याशी संपर्क निर्माण व्हावा यासाठी आणि विविध कामे करणाऱ्या
प्रणाली वापरता याव्यात म्हणून एक मूलभूत संगणक प्रणाली संगणकाच्या
स्मृतिकक्षात भरावी लागते. ती कार्यकारी प्रणाली होय. प्राण्याचे पिल्लू,
अगदी लहान असतानाही पहाणे , ऐकणे, हालचाल करणे, आवाज काढणे अशा अनेक
प्राथमिक क्रिया करू शकते. या करण्यासाठी या पिल्लाकडे जी प्रणाली असते.
तशीच संगणकाची कार्यकारी प्रणाली असते. एकदा या क्रिया करता यायला
लागल्या की मग इतर गोष्टी ते पिल्लू शिकू शकते. नंतर शिकण्याच्या
गोष्टींची तुलना आपल्याला संगणकात वापरल्या जाणाऱ्या इतर उपयुक्त
प्रणालींशी करता येते. या प्रणालींना इंग्रजीत अँप्लिकेशन सॉफ्टवेअर
म्हटले जाते. यात कचेरीत वापरल्या जाणाऱ्या ऑफिस सूट, हिशेब प्रणाली,
चित्रे काढण्याची प्रणाली या सारख्या प्रणालींचा अंतर्भाव करता येईल.

संगणकाची एकूण परिणामकारकता त्यावरील कार्यकारी प्रणालीवर अवलंबून असते.
जगभर प्रसिद्ध असलेली आणि अनेक ठिकाणी वापरली जाणारी विंडोज ही प्रणाली,
अनेकांना ठाऊक असते. हल्लीच निरनिराळ्या कारणांमुळे लिनक्सचे नाव
आपल्यापैकी अनेकांच्या कानावर आहे. साधारणपणे विंडोज वर ज्या ज्या गोष्टी
करता येतात, त्या सर्व लिनक्स वर करता येतातच. पण अनेक बाबतीत लिनक्स
जास्त सरस आहे. पूर्वी लिनक्स ही फक्त अभियंते आणि शास्त्रज्ञ यांनी
वापरण्याची प्रणाली होती. माऊसचा कमी वापर आणि उपयोजित प्रणालींची कमी
संख्या, आणि लोकप्रिय विंडोजच्या पेक्षा वेगळ्या आज्ञा या कारणांमुळे
लिनक्स लोकाभिमुख झाली नाही. आता मात्र, गेल्या काही वर्षात जागतिक
संगणकतज्ञांच्या एकत्रित प्रयत्नांमुळे या सर्व अडचणींवर मात करून
लिनक्सने आपले प्रभावक्षेत्र प्रचंड वाढवले आहे.

“लिनक्समधे असे काय आहे की ज्यामुळे आम्ही विंडोजचा वापर बंद करून लिनक्स
वापरावे ?” हा अनेकांचा प्रश्न असू शकतो. त्यातल्या अनेकांना आपल्या
संगणकाबरोबरच “आणतानाच बसवून मिळालेली ” जागतिक दबदब्याची विंडोज प्रणाली
वापरायला लायसेन्स लागते आणि त्यासाठी सुमारे ४-५ हजार रुपये जादा मोजावे
लागतात याची कल्पनाच नसते. पण “तसे सगळेच तर करतात ” या सबबीवर या कडे
दुर्लक्ष केले जाते. “तसे असेल तर मग आता पर्यंत आमच्यावर काहीच कारवाई
का झाली नाही ?” या त्यांच्या प्रश्नाचे अजिबात उत्तर न देता लिनक्स का
वापरावे या प्रश्नाचे उत्तरआता आपण पहाणार आहोत.

लिनक्स वापरावे कारण त्याची संगणकावर प्रतिस्थापना करणाऱ्या सी.डी. मधेच
ही प्रणाली इतरांना कॉपी करून देण्याचे
स्वातंत्र्य देणारे लायसेन्स अंतर्भूत असते.

लिनक्स वापरावे कारण, लिनक्स स्थापना करण्याची सी.डी. आपल्याला कोऱ्या
सी.डी. पेक्षा थोड्या जास्त किमतीत (सुमारे २५ ते १०० रु.) उपलब्ध होऊ
शकते. किंवा तुमच्या मित्राकडून मोफत मिळू शकते.

लिनक्स वापरावे कारण ते वापरणे अवघड नाही फक्त थोडेसे वेगळे आहे.

लिनक्स वापरावे कारण ढोबळ मानाने पहाता त्याला व्हायरसचा त्रास होऊ शकत नाही.

लिनक्स वापरावे कारण ते महिनोन्महिने दिवस रात्र अविरत चालू शकते. ते
स्थिर आहे. त्याच्या वरील प्रणाली सहजासहजी कोलमडून पडत नाहीत.

लिनक्स वापरणे अधिक सुरक्षित आहे कारण ते पारदर्शी आहे. या प्रणालीचे
सर्व अंतरंग सर्वांना पहाण्यासाठी खुले आहेत. त्यामुळे कोणतीही
आक्षेपार्ह गोष्ट करणारी प्रणाली त्यात लपवणे अवघड आहे. आपण माहितीच्या
जालात विहार करताना आपला संगणक इतर संगणकांना जोडलेला असतो. अशा वेळी
ज्या प्रणाली पारदर्शक नसतात त्या वापरकर्त्यासाठी धोकादायक ठरू शकतात.
विशेषतः संशोधन करणाऱ्या प्रयोगशाळा व व्यक्ती, राष्ट्रीय संरक्षणाबाबतची
गुपिते संभाळणारे संगणक, किंवा लहान मोठ्या कंपन्यांचे आर्थिक व्यवहार
अपारदर्शी प्रणाली वापरल्याने असुरक्षित असतात.

लिनक्स वापरावे कारण या प्रणालीत होणाऱ्या सुधारणा तत्परतेने आणि सहजपणे
आपल्यापर्यंत पोहोचतात.

लिनक्स वापरावे कारण जागतिक दर्जाच्या प्रणाली कशा लिहिल्या आहेत ते
संगणकशास्त्राच्या विद्यार्थ्यांना समजू शकते. या विद्यार्थ्यांना विविध
प्रणाली लिहिण्यासाठीची अवजारे ती प्रणाली प्रस्थापित करतानाच संगणकावर
घेता येतात. ही अवजारे मुक्त आणि मुफ्त असल्याने त्यासाठी
विद्यार्थ्यांना कोणताही वेगळा खर्च करावा लागत नाही (किंवा चोऱ्या
कराव्या लागत नाहीत).

संगणकाचा हा आत्मा असा जवळजवळ फुकट वाटणे कोणाला कसे परवडते हा प्रश्न
अनेकांना पडू शकेल. जगभरातले लाखो संगणकतज्ञ आपापल्या (फारसे न आवडणारे
काम असणाऱ्या) नोकऱ्या संभाळून घरी आल्यावर संगणकावर ही नवी निर्मिती
करतात. त्यांचा पोटाचा प्रश्न सुटलेला असतो, पण निर्मितीचे वेड त्यांना
स्वस्थ बसू देत नाही. अशा वेळी मुक्त आणि मुफ्त लिनक्सवर त्यांनी
लिहिलेली प्रणाली अनेकांच्या उपयोगी पडू शकते. उपयुक्ततेत कणभरही कमी
नसणारी ही प्रणाली, विकण्याची त्यांना इच्छा नसते किंवा तसली धडपड
करण्याची त्यांची कुवत नसते वा त्यांना तेवढा वेळ नसतो. मग पडेल भावात
कोणातरी बड्या दादाला (बिग ब्रदर) ती विकण्यापेक्षा लिनक्स मार्फत
जगभरच्या लोकांनी ती वापरली यातच त्यांचा आनंद असतो.

लिनक्सचे यश दडले आहे ते ज्या परवान्याखाली ते वितरित केले जाते त्या
परवान्याच्या (लायसेन्स) रचनेत. हा परवाना (GNU-GPL) या नावाने प्रसिद्ध
आहे. या परवान्यातील कळीचा शब्द आहे स्वातंत्र्य. ही कार्यकारी प्रणाली
वापरण्याचे, कॉपी करण्याचे, इतरांना वाटण्याचे, ती वाचून त्यात योग्य ते
बदल करून सुधारणा करण्याचे आणि ती विकण्याचेही स्वातंत्र्य. विविध
संगणकतज्ञांनी इंटरनेटवर ठेवलेल्या त्यांच्या (GNU-GPL परवाना असणाऱ्या)
मुक्त निर्मिती, विविध कंपन्या उतरवून घेतात. त्या एकत्र करतात आणि नंतर
विकतात. मोठ्या कंपन्या त्यांच्या कडून या प्रणाली विकतही घेतात. कारण
मोठ्या कंपन्यात काम करणाऱ्या लोकांचा वेळ वाचवण्यासाठी मोठ्या कंपन्या
लिनक्स कंपन्यांकडून अडचणी सोडवण्याची सेवा मिळवतात. असे घडते कारण
(GNU-GPL) परवाना कशाचीही सक्ती करत नाही .अगदी प्रणाली फुकट
वाटण्याचीही.

भारतीय संगणक तज्ञांचा यात काय सहभाग आहे ? काही सन्माननीय अपवाद वगळता
अगदी थोडासाच. भारतीय बुद्धिमत्ता सेवा क्षेत्रात थोडीशी पुढे आहे पण
नव्या उपयुक्त प्रणाली लिहिण्यात मात्र नाही हे मान्य करावेच लागेल.
म्हणूनच कमी किंवा शून्य खर्चाची पण अतिशय ताकदवान लिनक्स वापरून नव्या
उपयुक्त प्रणाली लिहिणे आणि नंतरच्या सेवा दिल्या बद्दल युरो किंवा डॉलर
मिळवणे हा मार्ग नक्कीच श्रेयस्कर ठरेल.

प्रणाली वापरण्यातल्या अडचणी सोडवण्यासाठी नेहमी लिनक्स कंपन्यांकडेच धाव
घ्यावी लागते असेही नाही. जगभर चालू असणारे लिनक्स वापरणाऱ्यांचे गट
(Linux User Groups) कोणाही लिनक्स वापरणाऱ्याला ही सेवा मोफत देतात.
पुण्यात असा गट पुणे लिनक्स यूजर् ग्रुप (PLUG) या नावाने कार्यरत आहे.
दोन हजार पेक्षा जास्त सदस्य असणारा हा गट लिनक्सचा प्रचार, प्रसार,
प्रशिक्षण ना नफा या तत्वावर करीत असतो.

तुम्ही जेव्हा लिनक्स वापरता किंवा दुसऱ्याच्या संगणकावर बसवता, तेव्हा
तो दुसरा, तुमचे गिऱ्हाइक बनत नाही .मित्र बनतो. लिनक्स वापरल्याने बड्या
दादाच्या खोडावरचे तुम्ही बांडगूळ बनत नाही ते सहजीवन असते. लिनक्स
वापरून तुम्ही एकाच कंपनीला जगात सर्वशक्तिमान आणि एकाच व्यक्तीला सर्वात
धनवान बनण्यापासून थोपवू शकता.

उद्या येऊ घातलेल्या सर्वव्यापी संगणकविश्वात वसुधैवकुटुंबकम् हा मंत्र
सांगणाऱ्या भारताला लिनक्स ही प्रणालीच सुयोग्य आणि श्रेयस्कर नाही काय?

(हा लेख उबंटू लिनक्स १०.०४ या लिनक्स प्रणालीचा आणि लिबर-ऑफिस या
उपयुक्त प्रणालीचा वापर करून टंकलिखित केला आहे.)

हा पुर्वप्रकाशीत लेख, प्रसाद मेहेंदळे ह्यांनी लिहिला असुन तो येथे उपलब्ध आहे, टेक मराठीच्या वाचकांसाठी तो येथे पुनःप्रकाशीत करत आहोत.

उबुंटु प्रणाली संगणकावर कार्यान्वयीत करणे.

मागच्या लेखात आपण उबुंतू प्रणाली बद्दल थोडक्यात माहिती पहिली.
आता आपण ती कार्यान्वयीत कशी करायची ते पाहू . त्याच्या वेगवेगळ्या पायर्‍या आहेत.

मागच्या लेखात आपण उबुंटु प्रणाली बद्दल थोडक्यात माहिती पहिली.
आता आपण ती कार्यान्वयीत कशी करायची ते पाहू . त्याच्या वेगवेगळ्या पायर्‍या आहेत.

पायरी  १.   प्रथम संगणकाच्या  ” BIOS” settings मध्ये जाऊन  boot priority option “CD” असा ठेवा आणि नंतर उबुंटु १०.१० ची CD , CD ड्राइव्हमधे ठेऊन पुन्हा: चालू (Restart) करा. (म्हणजे तुमचा संगणक तुम्ही टाकलेल्या उबुंटु १०.१० ची CD वापरून चालू होईल …)

पायरी  २.   संगणक चालू झाल्यावर तुम्हाला निवड करण्यासाठी मेनू दिसेल. त्यातल्या “Boot  From CD ” या पर्यायावर जाऊन enter करा.   त्यातल्या   ” Install Ubuntu 10.10 ” या आयकॉनवर क्लीक  करा.

पायरी  ३.    एक नवीन विंडो दिसेल. त्यातला  “English”  पर्याय निवडून  ” Forward ” या बटणावर क्लिक करा.

पायरी  ४.     पुढची विंडो तुमच्या संगाणकाची माहिती दर्शवेल. (उर्वरित रिकामी जागा ई..)  ” Forward ” या बटणावर क्लिक करा.

पायरी  ५.     पुढची विंडो तुम्हाला कोठे  ” Install ” करायचे ते विचारेल.  शेवटचा पर्याय  ” Specify partition manually ” निवडा आणि  ” Forward ” या बटणावर क्लिक करा.

पायरी   ६.    पुढची विंडो तुम्हाला कोणत्या  ” partition ”  वर  ”  install ”   करायचे आहे ते विचारेल.

हिरवा पट्टा (sda1) हे माझ्या  हार्ड डिस्कचे पहिले partition आहे. त्यावर  ” Windows ”   इंस्टॉल आहे. भगवा आणि निळा हे माझे दुसरे दोन  partition आहेत.  पांढरा पट्टा म्हणजे ते रिकामी जागा (free space) आहे. आपण त्याच्यावर उबुंटु install करणार आहोत. त्याच्या खालच्या तक्त्यात (10818 MB) free space वर जाऊन  ” Add ”  हे  बटण दाबा.

याठिकाणी आपल्याला लागणारी जागा मोजण्यासाठी पुढील सूत्र तुम्ही वापरू शकता.

रॅम २ जी.बी. पर्यंत असल्यास:

swap partitions = रॅमची साईज (RAM Size) * २

जर रॅम २ जी.बी. पेक्षा जास्त असेल तर:

swap partition = रॅमची साईज (RAM Size) * १

** जर तुमच्या हार्ड डिस्कवर पुरेशी जागा असेल तर कधीही रॅमची साईज (RAM Size) * २ हे सूत्र वापरणे उत्तम.

रूट पार्टीशनसाठी ५० जी.बी. एवढी जागा पुरेशी असते, जर हार्ड डिस्कची जागा कमी असेल तर २० जीबी एवढी ठेवली तरी चालते.



पायरी ७.  ” Create New Partition ”   नवीन  विंडो  उघडेल.  New partition size  आणि  Mount  Point  ” /  ”  निवडून  ” Ok ” वर क्लिक करा.

पायरी ८.   पुढची  विंडो तुमचे तयार झालेले  ” partition ” दाखवेल.  (/dev/sda8).  आता  उर्वरित  free  space वर क्लिक करून  ” Add ”  हे बटण दाबा.

पायरी ९.   परत ” Create New Partition ”   नवीन  विंडो  उघडेल.  New partition size  आणि  Use as : ” swap area ” निवडून  ” Ok ” वर क्लिक करा.

पायरी  १०.  पुढची  विंडो तयार झालेले नवीन ” Partition ” दाखवेल.  ” Boot  loader ”  ” /dev /sda ” निवडून  ” इंस्टॉल नाऊ ” वर क्लिक करा.

पायरी  ११.  Where are you ?   Time  Zone  Kolkata  निवडून  ” Forward ”  वर क्लिक करा.

पायरी १२.   Keyboard  layout   ” USA ” निवडून  निवडून  ” Forward ”  वर क्लिक करा.

पायरी १३.   Who are you ?  पूर्ण माहिती भरून  ” Forward ”  वर क्लिक करा.

पायरी १४.   Welcome  Window, इनस्टॉलेशनची प्रगती दर्शवेल.

ती  पूर्ण झाल्यावर संगणक परत चालू होण्या पूर्वी  “CD”  काढून  ” BIOS ”  मधून  ” Boot priority ”  परत  ” Hard Disk  ”  ठेवा आणि संगणक परत चालू करा.

अभिनंदन आपण यशस्वीरीत्या उबुंटु इंस्टॉल केले!

या लेखात काही नविन मुद्दे श्री. नरेश खलासी यांच्या सुचनांनुसार जोडले आहेत.

उबंटुची ओळख

खुप जणं ऑपरेटींग सिस्टम म्हणजे विंडोज असेच समजतात. बरेचवेळा लोकांना दुसरे पर्याय आहेत हे माहितदेखील नसते. विंडोज वापरायला आपल्याला ती प्रत विकत घ्यावी लागते. पण किंमत जास्त असल्याने बरेचवेळा लोकं पायरेटेड प्रत वापरणेच पसंत करतात. या गोष्टीचे बरेच तोटे आहेत. यावर उपाय असा की, अशी एखादी ऑपरेटींग सिस्टम वापरायची की जी विनामुल्य उपलब्ध असेल. एक प्रसिद्ध पर्याय म्हणजे लिनक्स! पण गैरसमज असा आहे की, लिनक्स खूप अवघड आहे आणि ते वापरायचं म्हणजे आपल्याला कॉम्पुटरबद्दल खूप माहिती असायला हवी. ही गोष्ट थोड्या प्रमाणात खरीपण आहे. यालाच पर्याय म्हणून कॅनोनिकलने सुरू केलेली ऑपरेटींग सिस्टम म्हणजे उबंटु!

“उबंटु” ह्या लेखमालिकेअंतर्गत हा पहिला लेख. यात उबंटुची ओळख करून दिली आहे. आम्ही याविषयी अजुन माहिती पुढील लेखांद्वारे देणार आहोत.

खुप जणं ऑपरेटींग सिस्टम म्हणजे विंडोज असेच समजतात. बरेचवेळा लोकांना दुसरे पर्याय आहेत हे माहितदेखील नसते. विंडोज वापरायला आपल्याला ती प्रत विकत घ्यावी लागते. पण किंमत जास्त असल्याने बरेचवेळा लोकं पायरेटेड प्रत वापरणेच पसंत करतात. या गोष्टीचे बरेच तोटे आहेत. यावर उपाय असा की,  अशी एखादी ऑपरेटींग सिस्टम वापरायची की जी विनामुल्य उपलब्ध असेल. एक प्रसिद्ध पर्याय म्हणजे लिनक्स! पण गैरसमज असा आहे की,  लिनक्स खूप अवघड आहे आणि ते वापरायचं म्हणजे आपल्याला कॉम्पुटरबद्दल खूप माहिती असायला हवी. ही गोष्ट थोड्या प्रमाणात खरीपण आहे. यालाच पर्याय म्हणून कॅनोनिकलने सुरू केलेली ऑपरेटींग सिस्टम म्हणजे उबंटु!

उबंटु इनस्टॉल केल्यानंतर आपली डेक्सटॉप स्क्रीन अशी दिसेल.

काय काय गोष्टी उपलब्ध आहेत?

उबंटु वापरायला खूप सोपी आहे. त्यात तुम्हाला नेहमी लागणारं ऑफिस, लॅन, वायरलेस कनेक्शन, इंटरनेट, चॅटिंगचे पर्याय अगदी सहजपणे वापरता येतात. यासाठी लागणारी सर्व सॉफ्टवेअर उबंटुमधे अंतर्भूतच असतात, म्हणजे आपण उबंटु इनस्टॉल केले की ह्या सर्व गोष्टी उपलब्ध असतातच. वेगळ्या इनस्टॉल करून घेण्याची गरज नाही.

पुढे दिलेल्या चित्रात आपण पाहू शकता की, मोझिला इंटरनेट ब्राऊजर अगोदरपासूनच उपलब्ध आहे.

खालील चित्रात दाखविल्याप्रमाणे, आपल्या टुलबारवर सर्व मेन्यु, मोझिला इंटरनेट ब्राऊजर, हेल्प याबरोबरच वायरलेस कनेक्टिविटी, ई-मेल/ चॅट ई.चे पर्यायदेखील उपलब्ध आहेत. (खालील चित्र मोठे करून पहायचे असल्यास त्यावर क्लिक करा.)

ऑफिस- अगदी आवश्यक असणारे हे सॉफ्ट्वेअरही उबंटुमधे अगोदरपासूनच उपलब्ध असते. चित्रात दाखविल्याप्रमाणे ऑफिस या मेन्युखाली आवश्यक ते सर्व पर्याय उपलब्ध आहेत. ऑफिस वेगळे इनस्टॉल करण्याची गरज नाही.

ऑडियो-व्हिडीयो: गाणी ऐकण्यासाठी, चित्रपट पाहण्यासाठी, फोटो पाहण्यासाठी लागणारी सॉफ्टवेअरस चित्रात दाखविल्याप्रमाणे साऊंड ऍंड व्हिडियो या मेन्युअंतर्गत उपलब्ध असतात.

नविन सॉफ्टवेअर इन्स्टॉल कसे करायचे?

सॉफ्टवेअर सेंटर आणि साईन-ऍप-टेक मॅनेजर मधे विविध सॉफ्टवेअरचे पर्याय उपलब्ध करून दिले आहेत. तुम्हाला हवे ते सॉफ्टवेअर कोणाच्याही मदतीशिवाय तुम्ही स्वत: अगदी सहजपणे इनस्टॉल करू शकता .

साईन-ऍप-टेक मॅनेजरला जाण्यासाठी, चित्रात दिल्याप्रमाणे सिस्टिम-> ऍडमिन -> साईन-ऍप-टेक मॅनेजर क्लिक करा.

त्यानंतर तुम्हाला खालील स्क्रीन दिसेल. त्यात दिल्याप्रमाणे, आपल्याला हवी ती कॅटेगरी आपण निवडली ही त्याच्या संबधीत सॉफ्टवेअर आपल्याला शेजारी दिसतात. आपल्याला हवी ती  सॉफ्ट्वेअर चेक बॉक्सद्वारे निवडायची आणि “अप्लाय” म्हणायचे. इंटरनेटवरून ती लोड होतात, यासाठी बाकी काही करायची आवश्यकता नसते.

त्याशिवाय चित्रात दाखविल्याप्रमाणे ऍप्लिकेशन  या मेन्युअंतर्गत सॉफ्टवेअर सेंटर हादेखील एक पर्याय उपलब्ध आहे.

जिथे सध्या उपलब्ध सर्व सॉफ्टवेअरची यादी शिवाय विविध कॅटेगरीनुसार उपलब्ध सॉफ्टवेअरची यादी, फिचर्स व नविन उपलब्ध यानुसार वर्गीकरण करून उपलब्ध असतात. आपल्याला हवे ते सॉफ्टवेअर निवडून “गेट सॉफ्टवेअर” हे बटण दाबायचे.

“उबंटु” ह्या लेखमालिकेअंतर्गत हा पहिला लेख. यात उबंटुची ओळख करून दिली आहे. आम्ही याविषयी अजुन माहिती पुढील लेखांद्वारे देणार आहोत.

नुकतेच उबंटुने नविन व्हर्जन बाजारात आणले आहे. ते तुम्ही येथे जाऊन डाऊनलोड करू शकता.

हा लेख कसा वाटला ते अवश्य कळवा.